| Locatie: home - alopecia-areata - nagels |
Alopecia areata en nagelafwijkingendoor M.V. Heitink.foto’s M.C. Pasch. Een reeds lang bekende aandoening Alopecia areata is een van de eerste bekende dermatologische aandoeningen en werd al beschreven in een Egyptisch papyrusrol uit ongeveer 1550 voor Christus, de ‘Papyrus Ebers’. Deze rol werd in de 19de eeuw door professor Georg Ebers gevonden tussen de benen van een mummie in een tombe vlakbij Luxor in Egypte. Op die rol stonden vele gebruiken en tradities van Egyptische artsen uit die tijd. De karakteristieke kenmerken van alopecia areata werden in 30 na Christus voor het eerst beschreven door de Romein Aulus Cornelius Celcus in ‘De Medicina’, een door hem geschreven encyclopedie over medische onderwerpen, landbouw, militaire kunst, filosofie, en rechten. Alopecia areata kenmerkt zich door pleksgewijze kaalheid. Zij komt even vaak voor bij mannen als bij vrouwen. Kinderen en jongvolwassenen zijn het vaakst aangedaan. Zestig procent van de mensen met alopecia areata krijgt haar eerste kale plek vóór het twintigste levensjaar. De aandoening wordt meestal gekenmerkt door enkele kale plekken op het behaarde hoofd. Bij meer uitgebreide vormen kan het hele hoofd (alopecia areata totalis) of het hele lichaam (alopecia areata universalis) aangedaan zijn. De oorzaak van alopecia areata is niet precies bekend. Men denkt aan een stoornis in het afweermechanisme van het lichaam, de immuniteit. De afweer is als het ware ontspoord en richt zich tegen de haarwortels. Of de kaalheid al dan niet zal uitbreiden, is niet te voorspellen. Factoren die de prognose negatief beïnvloeden, zijn atopie (aanleg voor constitutioneel eczeem, astma en hooikoorts), het doormaken van meerdere periodes van alopecia areata, grote uitgebreidheid van de kaalheid, langdurig bestaan van de kaalheid, het zogenaamde ‘ophiasis’ type alopecia areata (waarbij een kale band op het achterhoofd aanwezig is), en betrokkenheid van de nagels. Verschillende afwijkingen aan de nagels kunnen gepaard gaan met alopecia areata. De relatie tussen nagelafwijkingen en alopecia areata In 1898 werd voor het eerst een relatie gelegd tussen nagelafwijkingen en alopecia areata. Nagelafwijkingen komen vaker voor bij kinderen met alopecia areata, dan bij volwassenen. Ze komen voor bij 29 tot 46% van de kinderen met alopecia areata en bij 16 tot 20% van de volwassenen. Betrokkenheid van de nagels komt vaker voor bij uitgebreide kaalheid. Verschillende vormen De nagelveranderingen kunnen aan enkele nagels, of zelfs aan alle nagels voorkomen, inclusief teennagels. De nagelafwijkingen en verlies van haren ontstaan meestal tegelijkertijd. De nagelveranderingen kunnen ook voorafgaan aan het haaruitval, of pas maanden of jaren erna ontstaan. De meest voorkomende nagelafwijking bij alopecia areata zijn putjes. Deze komen in meer of mindere mate voor bij ongeveer 30% van de mensen met alopecia areata. Een andere nagelafwijking bij alopecia areata is het zogenaamde ‘trachyonychia’. Dit wordt gekenmerkt door ruwheid van het nageloppervlak, lijkend op schuurpapier. Het komt voor bij 3 tot 12% van de mensen met alopecia areata, met name bij de alopecia areata totalis en alopecia areata universalis en bij lang bestaande alopecia areata. Andere nagelafwijkingen bij alopecia areata zijn zogenaamde ‘lijnen van Beau’, koilonychia, red-spotted lunula, onychomadesis, en brokkelige stompachtige nagels. Lijnen van Beau zijn lijnvormige inzinkingen in de breedterichting van de nagel. Koilonychia betekent concave nagel. De nagel heeft dan de vorm van een lepeltje. Bij red-spotted lunula zijn er rode vlekjes in het halve maantje van de nagel. Onychomadesis is het loslaten van de nagel. Alle bovengenoemde nagelafwijkingen kunnen ook bij andere (huid)ziekten voorkomen. Afweercellen Mogelijk worden de nagelafwijkingen veroorzaakt door een ophoping van afweercellen in het oppervlakkige deel van de lederhuid bij de nagel. Het zijn dezelfde afweercellen die bij alopecia areata rondom de haarwortels worden gezien. De afweercellen richten zich tegen de nagel. Beloop en behandeling Terugkomen van haargroei in de kale plekken gaat meestal samen met verbetering van de nagelafwijkingen, welke in de loop van maanden verdwijnen. Om deze reden hebben ze geen behandeling nodig. In sommige gevallen kunnen injecties met corticosteroïden de genezing versnellen. In ernstige gevallen kunnen korte kuren met Prednison effectief zijn. Veel mensen hebben geen last van de nagelafwijkingen, zodat een behandeling niet nodig is.      |