| Locatie: home - alopecia-areata |
Alopecia areata Wat
is alopecia areata?Alopecia
areata, totalis of universalis?Hoe
wordt de diagnose 'alopecia areata' gesteld?Wat
is de oorzaak van alopecia areata?Welke
factoren beïnvloeden alopecia areata?Hoe
is het beloop van alopecia areata?Wat is alopecia areata?Alopecia areata betekent ‘pleksgewijze kaalheid’. Er is sprake van een plaatselijke ontstekingsreactie rond de haarwortels. Deze ontsteking belemmert de haarwortels in hun functie, waardoor ze alleen nog misvormde haren produceren (die snel afbreken), of helemaal geen haren meer. Daarbij is het belangrijk om te weten dat ondanks de ontsteking, de haarwortels niet verloren gaan. Dat betekent dus dat zodra de ontstekingsreactie verdwijnt - soms zelfs na jaren - de haargroei kan terugkeren.Een voorbeeld van spontaan herstel van alopecia areata is te zien op de fotoserie die Marco maakte van het herstel van zijn tweede periode van alopecia areata.  De plekken waar alopecia zich voordoet, zijn rond of ovaal. Daar vallen (vrijwel) alle haren uit. Zo ontstaan één of meer kale plekken, op hoofdhuid, wenkbrauwen, wimpers, in de baard, oksels en schaamstreek. Het kan ook gebeuren dat het haar niet pleksgewijs uitvalt, maar gelijkmatig en verspreid over de gehele hoofdhuid. In een aantal gevallen valt al het hoofdhaar en al het overige lichaamshaar uit; vaak zijn dan ook de nagels aangetast. Meestal echter blijft de aandoening beperkt tot één of enkele kale plekken op de hoofdhuid.  De
haaruitval gaat zelden gepaard met jeuk of pijn, waardoor de
patiënten er zelf vaak niets van merken. Ze komen er pas
achter dat er
iets met hun haar aan de hand is als anderen hen daarop wijzen.Naar schatting heeft 0,1% á 0,2% van de bevolking op dit moment last van alopecia areata. Tot ongeveer 1,7% van de mensen zou tijdens hun leven te maken krijgen met alopecia areata. Er zit ook een erfelijke kant aan alopecia areata. Mensen met familie in de 1e of 2e graad die alopecia areata hebben, hebben een hogere kans om zelf ook alopecia areata te krijgen. Mannen hebben evenveel kans om de ziekte te krijgen als vrouwen. Ook bij kinderen komt alopecia voor, soms zelfs als ze nog heel jong zijn. De eerste kale plekken kunnen op elke leeftijd beginnen, meestal vóór het veertigste jaar. In ongeveer tachtig procent van de gevallen verdwijnen de kale plekken spontaan binnen een jaar. Op de Landelijke dag in 2008 hield de dermatoloog dr. M. Pasch een lezing over alopecia areata en alopecia androgenetica.  Klik hier
om de hand out van de lezing in te zien. Alopecia areata, totalis of universalis?Op welke plaatsen de alopecia areata zal toeslaan is vooraf niet te bepalen. Hoe omvangrijk de haaruitval zal zijn evenmin. Om de verschillende mate van ernst te benoemen spreekt men - naast alopecia areata - ook wel van alopecia totalis en alopecia universalis.Men spreekt van alopecia areata als er kale plekken op de hoofdhuid zichtbaar zijn. Als al het haar op het hoofd is uitgevallen, inclusief het gelaatshaar zoals wimpers, wenkbrauwen, snor en baard, spreekt men van alopecia totalis. Alopecia universalis is de uitdrukking voor een alopecia areata die al het lichaamshaar heeft doen verdwijnen, inclusief borsthaar, okselhaar, schaamhaar etc. Voor alle duidelijkheid: het gaat in deze gevallen steeds om alopecia areata. De toevoegingen "totalis" en "universalis" duiden dus niet op een andere aandoening, maar geven uitdrukking aan de ernst van het beloop. Hoe wordt de diagnose 'alopecia areata' gesteld?Als de haaruitval begint met scherp begrensde kale plekken op de hoofdhuid, met aan de randen ‘uitroepteken-haren’, dan is de juiste diagnose snel gesteld. Het wordt moeilijker als de aandoening verspreid is over de hoofdhuid, of begint bij andere behaarde lichaamsdelen (zoals wimpers, wenkbrauwen of baardstreek). Omdat voor alopecia areata een andere aanpak nodig is dan voor andere vormen van haaruitval, is het stellen van de juiste diagnose van belang.Bij twijfels kan de diagnose op een aantal manieren worden geverifieerd:
Wat is de oorzaak van alopecia areata?De precieze oorzaak van alopecia areata is onbekend. Wel is door wetenschappelijk onderzoek steeds meer bekend geworden over de ontstaanswijze van de ziekte. Alopecia areata gaat vaak gepaard met zogenoemde auto-immuunziekten zoals schildklieraandoeningen. Hierbij herkent het afweersysteem onderdelen van het eigen lichaam als vijand en gaat deze aanvallen. Alopecia areata zelf wordt ook wel een auto-immuunziekte genoemd, maar dit is wetenschappelijk nog niet bewezen. Wel heeft iemand met bijvoorbeeld eczeem of astma, een grotere kans dat de alopecia areata minder goed op behandeling reageert.Dan is er nog een erfelijk aspect. Patiënten met alopecia areata hebben vaak (15-20 procent) één of meer familieleden die ook aan alopecia lijden. Ook komt bij patiënten met het syndroom van Down en bij patiënten met een allergische aanleg, alopecia areata vaker voor dan bij anderen. Tenslotte spelen psychische factoren een rol. Opvallend vaak komt de alopecia areata tot uiting na een ingrijpende emotionele gebeurtenis of na een periode van verhoogde stress. Patiënten leggen zelf ook vaak het verband met lichamelijke trauma’s, narcose of medicijngebruik. Welke factoren beïnvloeden alopecia areata?Er is geen wetenschappelijk bewijs voor de stelling dat alopecia areata veroorzaakt wordt door psychische oorzaken. De erfelijke aanleg voor alopecia areata hoeft lang niet altijd tot ontwikkeling te komen. Een psychische oorzaak (stress) kan wel als ontsteker werken.Ook kan alopecia areata zich soms openbaren na een infectie of het gebruik van bepaalde medicijnen. Ook in deze gevallen gaat men er vanuit dat de infectie of de medicijnen niet de alopecia areata veroorzaken. Het is hooguit het "duwtje in de rug" voor de reeds bestaande aanleg. Hoe is het beloop van alopecia areata?Het beloop van alopecia areata is grillig en niet of nauwelijks te voorspellen. Ook is er geen uitspraak te doen over het feit of het haar terugkomt, en als dit gebeurt of dat dit herstel dan blijvend is.Meestal - in grofweg tachtig procent van de gevallen - komt het haar spontaan terug, binnen enkele maanden tot een jaar. In de overige gevallen treedt geen totale genezing op, of herstelt de haargroei zich op de oorspronkelijke plekken terwijl ergens anders opnieuw kale plekken ontstaan. Het kan ook gebeuren dat men helemaal kaal wordt, zowel op het hoofd als op de rest van het lichaam. De kaalheid is echter niet per definitie onherroepelijk. Het blijft altijd mogelijk dat het haar terugkomt. Het beloop van de ziekte wordt ongunstig beïnvloed als:
|